Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

EMAIL US

English / Greek

 

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2015

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2014

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2013

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2012

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2011

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2010

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2009

Ισολογισμός ΕΔΔ για το έτος 2008

Ο Σύνδεσμος Διαδικτυακών Εκδοτών προσχώρησε στο σύστημα αυτορρίθμισης

Χειρισμός θεμάτων που αφορούν σε μετανάστες, αιτητές ασύλου, πρόσφυγες και θύματα εμπορίας ανθρώπων

Χειρισμός περιπτώσεων αυτοκτονίας

Παραπλανητικές πληροφορίες σχετικά με υπό διερεύνηση περιστατικό γρίπης Α

Ανακοίνωση για το ρόλο των ΜΜΕ στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Ανακοίνωση για την προβολή εικόνων του ασθενούντος τέως προέδρου Γλαύκου Κληρίδη

Ανακοίνωση για ισότιμη προβολή των υποψηφίων-Προεδρικές εκλογές 2008

Ανακοίνωση της ΕΔΔ υπό το πρίσμα της προεκλογικής αντιπαράθεσης

Διάσκεψη Τύπου Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, 7/12/2007

 

Φιλοξενία συνεδρίου της AIPCE στην Κύπρο

Η ΕΔΔ εκπροσωπήθηκε στο ένατο συνέδριο της AIPCE στο Εδιμβούργο

Ανακοίνωση ονομάτων υπόπτων- Σεξουαλικά εγκλήματα-- Ιδιωτική ζωή

Χειρισμός υποθέσεων ναρκωτικών

________________________________________________________________

Ο ΣΔΕΚ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΕ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΔΔ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ανακοινώνει ότι o Σύνδεσμος Διαδικτυακών Εκδοτών Κύπρου-ΣΔΕΚ (Cyprus Online Publishers Association-COPA) έχει αναγνωρίσει τη δικαιοδοσία της Επτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, προσχωρώντας έτσι στο σύστημα αυτορρύθμισης που καθιερώθηκε από το 1997.
Η προσχώρηση κοινοποιήθηκε από την Πρόεδρο του Συνδέσμου Ξένια Ξενοφώντος, με την ακόλουθη επιστολή προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής:"
Εκ μέρους του Συνδέσμου Διαδικτυακών Εκδοτών Κύπρου δηλώνω ότι προσυπογράφουμε τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και ότι αναγνωρίζουμε την δικαιοδοσία της Επιτροπής Δεοντολογίας".
Ο Σύνδεσμος αριθμεί 60 μέλη.
Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι οι Ιστοσελίδες πληροφόρησης και τυπικά αναγνωρίζουν τη δικαιοδοσία της μετά την οργάνωσή τους σε Σύνδεσμο και τις παροτρύνει να τηρούν τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Ο Κώδικας είναι διαθέσιμος στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
http://www.cmcc.org.cy/code_practice2_gr.html

-----------------

6. Χειρισμός θεμάτων  που αφορούν σε μετανάστες, αιτητές ασύλου, πρόσφυγες και θύματα εμπορίας ανθρώπων

Ως γενική αρχή, όλοι οι άνθρωποι που βρίσκονται στην Κύπρο, ανεξάρτητα από το εθνικό, φυλετικό, θρησκευτικό, κοινωνικό ή γλωσσικό τους υπόβαθρο έχουν ακριβώς τα ίδια ανθρώπινα δικαιώματα, με βάση τις διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα που έχει επικυρώσει η Κυπριακή Δημοκρατία.
Αναγνωρίζοντας αυτό το δεδομένο, ο Κώδικας Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας απαγορεύει «οποιαδήποτε ενέργεια που εμπεριέχει στοιχεία προκατάληψης με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική προέλευση, την περιουσία, την καταγωγή, την ηλικία, το φύλο και το προσωπικό καθεστώς, περιλαμβανομένης της φυσικής ή διανοητικής ασθένειας ή αναπηρίας».
Περαιτέρω ο Κώδικας απαγορεύει ως ανεπίτρεπτο το χλευασμό, τη διαπόμπευση και το διασυρμό ατόμων ή  ομάδων. Η πρόνοια αυτή καλύπτει άτομα και ομάδες ή υποομάδες ανθρώπων με διαφορετικά φυλετικά, εθνικά, γλωσσικά και θρησκευτικά χαρακτηριστικά, καθώς και χαρακτηριστικά  που ανάγονται στο προσωπικό καθεστώς, περιλαμβανομένων προσωπικών στοιχείων και χαρακτηριστικών.
Οι πιο πάνω ιδιότητες ανάγονται στο δικαίωμα της διαφορετικότητας του ατόμου, το οποίο πρέπει να αναγνωρίζεται εμπράκτως και να είναι σεβαστό από όλους.
Συνακόλουθο του χειρισμού θεμάτων μετανάστευσης και ασύλου από τα ΜΜΕ με τρόπο που εμπεριέχει προκατάληψη που αφορά στις προαναφερθείσες ιδιότητες είναι η δημιουργία ξενοφοβικών αισθημάτων, γεγονός που επιτείνει τα κοινωνικά φαινόμενα τα οποία έχουν τη γενεσιουργό τους αιτία στη μη ανοχή της διαφορετικότητας.
Παράδειγμα δημιουργίας προκατάληψης από τα ΜΜΕ είναι η αναφορά στην εθνική και φυλετική προέλευση όταν αυτές οι ιδιότητες δεν συνιστούν ουσιώδες στοιχείο της είδησης. Η πρακτική αυτή παρατηρείται κατά κύριο λόγο σε ειδήσεις που αναφέρονται σε εγκλήματα ή αδικήματα ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο αντανακλούν αρνητικά σε άτομα ή ομάδες, στις οποίες η εθνική και φυλετική προέλευση ή απλώς και το γεγονός ότι ο δράστης ή το θύμα δεν είναι Κύπριος αναδεικνύονται σε πρωτεύον στοιχείο της είδησης. Αντίθετα η ιδιότητα κάποιου ως Κυπρίου δεν θεωρείται, σε ανάλογες περιπτώσεις, στοιχείο της είδησης και δεν αναφέρεται σχεδόν ποτέ. Η πρακτική αυτή συμβάλλει στη δημιουργία αισθημάτων ξενοφοβίας, εχθρότητας, απέχθειας και μη ανοχής προς τους ξένους συλλήβδην.
Κατά τον ίδιο τρόπο παραβιάζονται συχνά άλλα δικαιώματα των μεταναστών, τα οποία τυγχάνουν σεβασμού για Κυπρίους. Τέτοια παραδείγματα είναι η παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας, η δημοσίευση φωτογραφιών κατά τη σύλληψη ή μεταφορά τους στο δικαστήριο, το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή και η αποκάλυψη προσωπικών τους δεδομένων.
Πολλές φορές δημοσιεύονται και μεταδίδονται ξενοφοβικές δηλώσεις επειδή σε αρκετές περιπτώσεις προέρχονται από τα χείλη επωνύμων, όπως συνέβη πολλές φορές σε ζωντανές συζητήσεις ή δηλώσεις σε τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, ή προβάλλονται αβασάνιστα ισχυρισμοί που διατυπώνονται από μέλη του κοινού, συνήθως χωρίς αντίλογο ή την άλλη οπτική.
Κατά την κάλυψη θεμάτων που αναφέρονται στη μετανάστευση πρέπει να επιδεικνύεται συμπάθεια προς τους ανθρώπους που αναγκάζονται να διακινδυνεύσουν ακόμη και τη ζωή των ιδίων και των παιδιών τους για ένα καλύτερο αύριο. Επίσης θα πρέπει να προβάλλεται η υποχρέωση των κρατών να τους παρέχουν βοήθεια και προστασία καθώς και τα θετικά στοιχεία σε κάθε περίπτωση, πχ η διάσωση 350 Σύρων προσφύγων το Σεπτέμβριο του 2014.
Οι συγκυρίες της οικονομικής κρίσης και της μεγάλης ανεργίας δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για τη δημιουργία και διάδοση αισθημάτων ξενοφοβίας, ρατσισμού και εχθρότητας προς τους μετανάστες. Αυτό επιβάλλει στους λειτουργούς των ΜΜΕ να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν χειρίζονται ειδήσεις που αναφέρονται σε μετανάστες και ειδικότερα σε ότι αφορά σε αιτητές ασύλου, πρόσφυγες, θύματα εμπορίας ανθρώπων και άλλες ομάδες που ζουν στην Κύπρο ή αλλού.
Κάθε δημοσιογράφος που σέβεται την ιδιότητά του και έχει συναίσθηση της αποστολής του οφείλει συνειδητά να μεριμνά ώστε να μην υπεισέρχονται με κανένα τρόπο στην εργασία του στοιχεία προκατάληψης εναντίον των μεταναστών και ταυτόχρονα να υποδεικνύει και τις θετικές πτυχές της παρουσίας τους στην Κύπρο.
Γι’ αυτό θα πρέπει να λαμβάνει συνεχώς υπόψη ότι το θέμα δεν είναι μονοδιάστατο αλλά σύνθετο και δεν πρέπει να τυγχάνει απλουστευτικής προσέγγισης που οδηγεί στη ξενοφοβία.
Η συλλήβδην αναφορά σε αλλοδαπούς, συχνά με τον όρο λαθρομετανάστες ή παράνομοι μετανάστες και η αβασάνιστη προβολή ατεκμηρίωτων και εν πολλοίς αβάσιμων ισχυρισμών συνιστά χείριστη πρακτική.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

  • Λαμβάνετε πάντα υπόψη το στοιχείο της διαφορετικότητας, πολιτισμικής, φυλετικής, εθνικής, θρησκευτικής, κοινωνικής, εμφανισιακής, ώστε να προάγεται η αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των διαφορετικών ομάδων του πληθυσμού.
  • Μην προβάλλετε το στοιχείο της εθνικής και φυλετικής προέλευσης σε ειδήσεις, όταν αυτό δεν συνιστά συστατικό στοιχείο της πληροφόρησης. Για παράδειγμα, αν σε μια είδηση δεν θα αναφέρατε ότι το εμπλεκόμενο ή τα εμπλεκόμενα άτομα είναι Κύπριοι, μην το πράξετε ούτε στην περίπτωση μετανάστη ή μεταναστών.
  • Μην γράφετε και μη μεταδίδετε ειδήσεις για γεγονότα στα οποία εμπλέκονται μετανάστες, πρόσφυγες, αιτητές ασύλου ή θύματα εμπορίας ανθρώπων, εφ’ όσον τα ίδια γεγονότα δεν θα αποτελούσαν είδηση αν τα εμπλεκόμενα άτομα ήταν Κύπριοι.
  • Μην δίδετε υπερβολική προβολή σε ειδήσεις στις οποίες θύματα ή δράστες είναι μετανάστες.  Χειρίζεστε τις ειδήσεις αυτές όπως εάν οι εμπλεκόμενοι είναι Κύπριοι.
  • Ειδικά σε περιπτώσεις εγκλημάτων ή αδικημάτων μην αναφέρετε το στοιχείο της εθνικής προέλευσης του υπόπτου ή των υπόπτων, αν αυτό δεν αποτελεί συστατικό και απαραίτητο στοιχείο της είδησης.
  • Μην παραβιάζεται το τεκμήριο της αθωότητας ή στοιχεία που αναφέρονται στην ιδιωτική ζωή ή το προσωπικό καθεστώς τους ή μελών των οικογενειών των εμπλεκομένων.
  • Η αναφορά στην προέλευση, θρησκεία και το νομικό καθεστώς μεταναστών πρέπει να αποφεύγεται εκτός μόνο αν συμβάλλει στην κατανόηση των γεγονότων. (Η είδηση «Παράνομος μετανάστης έκλεψε δίκυκλο» αποδίδει κύρια σημασία στο νομικό καθεστώς του ατόμου για εξήγηση της κλοπής, ενώ ο λόγος για την κλοπή μπορεί να ήταν άσχετος με το νομικό του καθεστώς)
  • Μην χρησιμοποιείτε ισοπεδωτικές εκφράσεις και όρους και αποφεύγετε μειωτικές εκφράσεις και χαρακτηρισμούς.
  • Μην αναφέρεστε σε όλους τους αλλοδαπούς ως παράνομους μετανάστες ή λαθρομετανάστες ή με απαξιωτικό τρόπο.
  • Όταν αναφέρεστε σε μετανάστες, κάνετε διάκριση αν πρόκειται για οικονομικούς μετανάστες, για πολιτικούς πρόσφυγες, για αιτητές ασύλου, για παράτυπους μετανάστες, για άτομα που είναι θύματα εμπορίας ανθρώπων (trafficking), ή για άτομα που βρίσκονται υπό την προστασία του κράτους για οποιοδήποτε λόγο.
  • Ο όρος που προκρίνεται από διεθνείς φορείς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για μετανάστες που εισέρχονται ή διαμένουν σε μια χώρα χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα είναι «παράτυποι μετανάστες» ή «μετανάστες χωρίς χαρτιά».
  • Η δημοσιογραφική δεοντολογία επιβάλλει τη χρήση νομικά ορθής ορολογίας όπως αναφέρεται αμέσως μετά:
  • Αιτητής Ασύλου είναι άτομο που βρίσκεται έξω από την πατρίδα του και το οποίο έχει υποβάλει αίτηση για να αναγνωρισθεί ως πρόσφυγας ή να τύχει κάποιου άλλου είδους διεθνούς προστασίας. Ο αιτητής ασύλου, ανεξάρτητα από το αν εισήλθε στη χώρα χωρίς έγγραφα ή με οποιοδήποτε άλλο παράτυπο τρόπο, έχει δικαίωμα να παραμείνει στη χώρα η οποία έχει ευθύνη να εξετάσει το αίτημα που έχει υποβάλει, μέχρι να ληφθεί η τελική απόφαση.
  • Πρόσφυγας είναι άτομο στο οποίο έχει δοθεί το καθεστώς αυτό με βάση τη Συνθήκη της Γενεύης του 1951, την οποία έχουν προσυπογράψει 148 χώρες. Με βάση το άρθρο 1 της Σύμβασης, πρόσφυγας είναι άτομο που «λόγω δικαιολογημένου φόβου δίωξης για λόφους φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, συμμετοχής σε ορισμένη κοινωνική ομάδα ή λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων βρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν μπορεί, ή εξ αιτίας αυτού του φόβου, δεν επιθυμεί να απολαμβάνει της προστασίας τα χώρας αυτής». Η ιδιότητα του πρόσφυγα μπορεί να χορηγηθεί στα άτομα που πληρούν  τους ποιο πάνω όρους.
  • Δικαιούχος Συμπληρωματικής Προστασίας είναι ιδιότητα που παραχωρείται σε αιτητές ασύλου οι οποίοι δεν αντιμετωπίζουν κίνδυνο ατομικής δίωξης στη χώρα τους με βάση τη Σύμβαση της Γενεύης, αλλά δεν μπορούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους επειδή κινδυνεύουν να υποστούν σοβαρή βλάβη - βασανιστήρια, θανατική ποινή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση, σοβαρή απειλή κατά της ζωής τους- λόγω συγκρούσεων ή γενικευμένης βίας.
  • Θύμα εμπορίας ανθρώπων είναι το άτομο που τυγχάνει εκμετάλλευσης, είτε πρόκειται γα εργασιακή, σεξουαλική ή σωματική, όπως η αφαίρεση οργάνων, από άλλα άτομα που ασκούν απόλυτο έλεγχο πάνω του. Αντίθετα με τους παράτυπους μετανάστες, οι οποίοι με τη θέληση τους εμπιστεύονται λαθροδιακινητές προκειμένου να μεταβούν στον προορισμό τους, το θύμα εμπορίας ανθρώπων είτε δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή του να μεταφερθεί σε άλλη χώρα, είτε, ακόμα και αν την έχει δώσει, η συγκατάθεση του ακυρώνεται λόγω του καταναγκασμού και της εξαπάτησης που υπέστη από τις ενεργειών των εμπόρων ανθρώπων ή της καταχρηστικής μεταχείρισης την οποίας υπήρξε θύμα ή με την οποία απειλήθηκε.
  • Μετανάστης είναι το άτομο που επιλέγει με δική του βούληση να αναζητήσει εργασία και καλύτερες οικονομικές συνθήκες σε άλλη χώρα. Σε αντίθεση με τον πρόσφυγα, η ζωή και η ελευθερία του μετανάστη δεν διατρέχει κίνδυνο και μπορεί να επιστρέψει στη χώρα του αν το θελήσει.
  • Παράτυπος  μετανάστης ή «μετανάστης χωρίς χαρτιά» είναι αυτός που μπαίνει σε μια χώρα χωρίς να υποβληθεί σε έλεγχο στα σύνορα, ή αυτός που μένει σε μια χώρα μετά τη λήξη της νόμιμης παραμονής του, ή κάποιος που μένει σε μια χώρα μετά την έκδοση διατάγματος απέλασης.
  • Ποτέ μην αποκαλύπτετε την ταυτότητα αιτητών ασύλου, προσφύγων, θυμάτων εκμετάλλευσης (victims of human  trafficking), ακόμη και μεταναστών που επιλέγουν να μιλήσουν και να προβληθεί εικόνα τους, γιατί ενδεχομένως οι ίδιοι ή συγγενείς τους να αντιμετωπίσουν αντίποινα από τις Αρχές της χώρας τους ή από μη κρατικές, ακόμη και εγκληματικές οργανώσεις.
  •  Δεν πρέπει να προβάλλονται φωτογραφίες που παρουσιάζουν αιτητές ασύλου και θύματα εκμετάλλευσης. Αν οι περιστάσεις  επιβάλλουν τη δημοσίευση/προβολή, δεν πρέπει να διακρίνονται πρόσωπα κατά τρόπου που τα καθιστά αναγνωρίσιμα.
  • Μην χρησιμοποιείτε τυποποιημένες φωτογραφίες αρχείου (πχ γυναίκες με φερετζέ, μαντήλα, άνδρες σε στάση προσευχής) σε ειδήσεις για μετανάστες. Δεν είναι όλοι οι μετανάστες μουσουλμάνοι ή θρησκευόμενοι μουσουλμάνοι, ενώ τα στερεότυπα ενδέχεται να δημιουργήσουν αρνητικούς συνειρμούς.
  • Όταν χειρίζεστε περιπτώσεις γυναικών που είναι θύματα εμπορίας ανθρώπων μη δημιουργείτε την εντύπωση ότι οι γυναίκες αυτές εκδίδονται με τη θέλησή τους και υποδείξετε το γεγονός πως τυγχάνουν απάνθρωπης εκμετάλλευσης.
  • Σε κάθε περίπτωση μη αναφέρετε την εθνική ή φυλετική καταγωγή τους και πάντα προστατεύετε την ανωνυμία τους.
  • Αν είστε παρουσιαστής σε τηλεοπτική ή ραδιοφωνική εκπομπή να είστε έτοιμος να παρέμβετε άμεσα και αποτελεσματικά και να διαχωρίσετε τη θέση σας και τη θέση του ΜΜΕ στο οποίο εργάζεστε αν κάποιος από τους καλεσμένους, όποιος και να είναι, προβεί σε δηλώσεις που εμπεριέχουν το στοιχείο της εχθρότητας ή της προκατάληψης εναντίον των μεταναστών. Αποδοκιμάζετε έντονα τέτοιες δηλώσεις όταν προέρχονται από δημόσια πρόσωπα, από άτομα σε θέσεις εξουσίας και από άτομα που λόγω ιδιότητας ασκούν επιρροή στην κοινή γνώμη.
  • Αποφεύγετε τον εντυπωσιασμό και τη δημιουργία συναισθημάτων φόβου, πανικού ή ανησυχίας για τις επιπτώσεις από τη μετανάστευση, αν δεν υπάρχει σοβαρή και βάσιμη τεκμηρίωση για τους προβαλλόμενους ισχυισμούς.
  •  Όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν να δημοσιεύσετε δηλώσεις με δυσμενές περιεχόμενο για τους μετανάστες μεριμνήστε να δώσετε και την άλλη οπτική, ζητώντας σχολιασμό από μια οργάνωση προάσπισης των δικαιωμάτων των μεταναστών, ή ζητείστε από αλλοδαπούς να τις σχολιάσουν.
  • Δημοσιογράφοι που εργάζονται σε διαδικτυακές σελίδες πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί γιατί το διαδίκτυο παρέχει περισσότερες ευκαιρίες για ρατσιστική ρητορική.
  • Οι διαδικτυακές σελίδες πληροφόρησης οφείλουν να αφαιρούν αμέσως ρατσιστικά σχόλια από όποιον και αν προέρχονται.
  •  Όταν λαμβάνετε δηλώσεις από αλλοδαπούς να βεβαιώνεστε ότι καταλαβαίνουν τι τους ρωτάτε και εσείς ότι έχετε αντιληφθεί σωστά τις απαντήσεις.
  • Ενημερώνετε τους αλλοδαπούς για τις ενδεχόμενες επιπτώσεις των δηλώσεών τους, γιατί όταν δέχονται να κάμουν μια δήλωση ενδέχεται να μη γνωρίζουν τη διεθνή δυναμική των ΜΜΕ και έτσι να μη μπορούν να προβλέψουν τις επιπτώσεις από την παρουσίασή τους στα ΜΜΕ.
  • Προβάλλετε και τις θετικές απόψεις για την παρουσία αλλοδαπών στον τόπο.
  • Όταν έχετε τη δυνατότητα, ζητείτε τη συμβουλή εμπειρογνωμόνων ή οργανώσεων που γνωρίζουν καλά τα θέματα μεταναστών, προσφύγων, αιτητών ασύλου και θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, προκειμένου να μεταφέρετε στην κοινή γνώμη σαφείς και περιεκτικές πληροφορίες. Επίσης προβείτε σε αναλύσεις που αναδεικνύουν τις ρίζες του προσφυγικού και μεταναστευτικού φαινομένου.

 

Χειρισμός περιπτώσεων αυτοκτονίας από τα ΜΜΕ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Υπάρχει ισχυρή επιστημονική βάση πως οι ειδήσεις για αυτοκτονίες οδηγούν σε μίμηση, πολλαπλασιάζοντας το πρόβλημα.
Για το λόγο αυτό:

  • Δεν πρέπει να δημοσιεύονται ή να μεταδίδονται αβασάνιστα ειδήσεις για αυτοκτονίες, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων, στις οποίες υπάρχει ισχυρό στοιχείο είδησης λόγω ιδιαιτέρων περιστάσεων.
  • Εκεί που δικαιολογείται η δημοσίευση  πρέπει να αποφεύγεται η χρήση γλώσσας και εκφράσεων εντυπωσιασμού ή παρουσίαση της αυτοκτονίας ως ομαλού φαινομένου ή ως εξόδου από προβλήματα.
  • Πρέπει να αποφεύγεται περιγραφή της μεθόδου και της διαδικασίας μιας αυτοκτονίας ή απόπειρας αυτοκτονίας.
  • Δεν αναφέρονται λεπτομερείς πληροφορίες για το χώρο μιας αυτοκτονίας ή απόπειρας αυτοκτονίας.
  • Το γράψιμο του τίτλου της είδησης απαιτεί μεγάλη προσοχή.
  • Η δημοσίευση φωτογραφιών ή εικόνων γίνεται με προσοχή.
  • Απαιτείται μεγάλη προσοχή όταν δημοσιεύονται ειδήσεις για την αυτοκτονία διασημοτήτων ή προσωπικοτήτων.
  • Απαιτείται επίδειξη διακριτικότητας  προς τους ανθρώπους που έχουν υποστεί απώλεια λόγω αυτοκτονίας.
  • Μια αυτοκτονία μπορεί να παρέχει την ευκαιρία για την πληροφόρηση του κοινού σχετικά με το φαινόμενο της αυτοκτονίας με την παροχή πληροφοριών για τις επιπτώσεις σε συγγενείς και φίλους και για το πού μπορεί να στραφεί κανείς για βοήθεια.

Ως γενική αρχή, τα ΜΜΕ δεν δημοσιεύουν ειδήσεις για αυτοκτονίες, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες οι περιστάσεις δικαιολογούν τη δημοσίευση. Ενδεικτικά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως εξαιρετική περίπτωση η αυτοκτονία μιας γνωστής προσωπικότητας ή διασημότητας, αν η δημοσίευση θα συνέβαλλε στη λήψη διορθωτικών μέτρων, ή αν θα εξυπηρετούσε κάποιο κοινωνικό σκοπό. Όμως και στις κατ’ εξαίρεση ειδήσεις, θα πρέπει να τηρούνται όλες οι άλλες πρόνοιες του Κώδικα που αφορούν στην αυτοκτονία.
Ειδικότερα, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα γεγονότα δικαιολογούν παρέκκλιση από τον κανόνα, η είδηση θα πρέπει να αποσκοπεί στην πληροφόρηση και όχι στον εντυπωσιασμό ή απλώς στην ικανοποίηση της δημόσιας περιέργειας και δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει λεπτομέρειες για τους λόγους και τη μέθοδο, τον τρόπο ή το μέσο αυτοκτονίας ή ακόμη και τη διαδικασία.
Ακόμα και στις περιπτώσεις που οι πληροφορίες προέρχονται από προνομιούχα διαδικασία, όπως είναι μια ανοικτή ακρόαση σε δικαστήριο, ή δηλώσεις κάποιου επισήμου με αρμοδιότητα να μιλήσει για το θέμα, δεν πρέπει να δημοσιεύονται τέτοιες πληροφορίες.
Υπάρχει ισχυρή μαρτυρία πως τα ΜΜΕ συμβάλλουν σημαντικά στο κοινωνικό φαινόμενο της αυτοκτονίας, την οποία η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας θεωρεί ως σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Η ΠΟΥ και ο Διεθνής Σύνδεσμος για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας (International Association for Suicide Prevention-IASP) δημοσιοποίησαν ειδική μελέτη που απευθύνεται στα ΜΜΕ και τους δημοσιογράφους στην οποία καταγράφονται τα ευρήματα 50 ερευνών που έγιναν διεθνώς. https://www.iasp.info/resources/Suicide_and_the_Media/
Ολες οι έρευνες κατέληξαν στον συμπέρασμα ότι η παρουσίαση περιπτώσεων αυτοκτονιών από τα ΜΜΕ παρέχει ερεθίσματα για μιμητισμό και μπορεί να οδηγήσει σε αυτοκτονική συμπεριφορά αμέσως μετά και μέχρι ένα διάστημα τριών εβδομάδων μετά τη δημοσίευση.
Το γενικό συμπέρασμα των ερευνών αυτών είναι πως η ομοιότητα μεταξύ του ερεθίσματος ή του μοντέλου που παρέχει μια είδηση και του παρατηρητή, ως προς την ηλικία, το φύλο, τις οικονομικές ή προσωπικές περιστάσεις και άλλα στοιχεία ταύτισης, είναι σημαντικός παράγων μίμησης.
Ακόμη διαπιστώθηκε ότι όσο πιο γνωστό ή με επιρροή ήταν το πρόσωπο που αυτοκτόνησε τόσο ευρύτερη ήταν η μιμητική συμπεριφορά. Ειδικές υποομάδες , όπως νεαρά άτομα και άτομα που υποφέρουν από κατάθλιψη, δυνατό να είναι ιδιαίτερα ευάλωτα και να ακολουθήσουν μιμητική αυτοχειριακή συμπεριφορά. Η περιγραφή του τρόπου αυτοκτονίας δυνατό να οδηγήσει σε μίμηση της μεθόδου.
Εκεί που οι περιστάσεις το δικαιολογούν, τα ΜΜΕ που δημοσιεύουν ειδήσεις για αυτοκτονία, δεν πρέπει να παρουσιάζουν απλουστευτικά τους λόγους που οδήγησαν στην αυτοχειρία. Είναι λάθος να αποδίδεται η αυτοκτονία σε ένα μεμονωμένο  παράγοντα, όπως μια αποτυχία στις εξετάσεις, η διάλυση μιας σχέσης,  μια οικονομική καταστροφή, χωρίς εμβάθυνση σε άλλους παράγοντες. Η αυτοκτονία δεν έχει ποτέ μόνο μια αιτία. Πνευματικές και ψυχολογικές ανωμαλίες, ο παρορμητισμός, πολιτισμικοί, γενετικοί και κοινωνικό-οικονομικοί παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε υπόψη.
Σύμφωνα με την προαναφερθείσα μελέτη, είναι πολύ καλύτερο τα ΜΜΕ αντί να επικεντρώνονται στην εντυπωσιακή παρουσίαση μιας αυτοκτονίας,  να συμβάλλουν αποτρεπτικά, παρουσιάζοντες τις αρνητικές συνέπειες μιας αυτοκτονίας Τέτοιες συνέπειες είναι ο καταστροφικός αντίκτυπος στα μέλη της οικογένειας και στους φίλους, που βασανίζονται από αισθήματα απώλειας, στιγματισμού, θυμού, ή ακόμη και ενοχής και από αναπάντητα ερωτηματικά για το ενδεχόμενο να υπήρχαν ενδείξεις που δεν πρόσεξαν.

=========

Παραπλανητικές πληροφορίες για διερευνώμενο περισταστικό γρίπης Α (27/7/2009)

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας επιλήφθηκε παραπόνου (18/22/6/2009) από την Πρώτη Ιατρική Λειτουργό κ. Χρυστάλλα Χατζηαναστασίου ότι τα ΜΜΕ ενημέρωσης συμπεριφέρθηκαν αντιδεοντολογικά κατά το χειρισμό περίπτωσης υπό διερεύνηση περιστατικού για τη Γρίπη Α.
Η κ. Χατζηαναστασίου ανέφερε ότι τα τηλεοπτικά ΜΜΕ μετέδωσαν στις 21 Ιουνίου, 2009 και την επομένη εφημερίδες δημοσίευσαν «ανακριβείς και ανεξέλεγκτες πληροφορίες ότι υπήρχε νέο κρούσμα Γρίπης Α» και ότι αεροσυνοδός που προσήλθε για εξέταση βρισκόταν στην ίδια πτήση με τρεις Βρετανούς, που βρέθηκαν θετικοί στον ιό.
Περαιτέρω παραπονέθηκε ότι τα ΜΜΕ παρουσίασαν την άφιξη ατόμου στον ειδικό χώρο του Νοσοκομείου Λεμεσού για εξέταση πιθανού κρούσματος από τον ιό, «μη σεβόμενα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ιδιωτική ζωή».
Εξ άλλου, αναφέρθηκε σε περίπτωση υπό διερεύνηση περιστατικού, κατά την οποία το νοσηλευτικό προσωπικό αναγκάστηκε να καλύψει με σεντόνι το άτομο που προσήλθε στο νοσοκομείο για προστασία των προσωπικών χαρακτηριστικών του.
Τέλος ανέφερε ότι η ίδια συμπεριφορά επιδείχθηκε σε περίπτωση περιστατικού φυματίωσης, στην οποία αποκαλύφθηκε το όνομα του σχολείου του ασθενούς, με αποτέλεσμα να στιγματισθούν καθηγητές και μαθητές.
Δεδομένου ότι το παράπονο αφορούσε σε όλα τα ΜΜΕ, η Επιτροπή έκρινε ότι η περίπτωση δεν θα έπρεπε να εξετασθεί ξεχωριστά για κάθε ένα από αυτά, αλλά ως σύνολο, και αντί απόφασης να προβεί σε διαπιστώσεις για το χειρισμό του θέματος, προς γενική ενημέρωση, τόσο των ίδιων των ΜΜΕ όσο και του κοινού.
Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εξέτασε διεξοδικά τις ειδήσεις ηλεκτρονικών και εντύπων ΜΜΕ σχετικά με το περιστατικό του αεροσυνοδού και διαπίστωσε ότι δημοσιεύθηκαν ή μεταδόθηκαν πληροφορίες που δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα ή ήταν αντιφατικές μεταξύ τους.
Μερικά ΜΜΕ περιορίστηκαν να αναφέρουν ότι η περίπτωση του αεροσυνοδού βρισκόταν υπό διερεύνηση. Αλλα ΜΜΕ ανέφεραν μεν ότι το περιστατικό βρισκόταν υπό διερεύνηση αλλά ότι ο αεροσυνοδός νοσηλευόταν στην ειδική μονάδα του νοσοκομείου, υποβάλλοντας ότι η εξέτασή για τον ιό ήταν θετική.
Περαιτέρω, ορισμένα από τα ΜΜΕ ανέφεραν ότι ο αεροσυνοδός βρισκόταν στην ιδία πτήση με τρεις νεαρούς Βρετανούς, που νόσησαν μετά την άφιξή τους στην Κύπρο, υποβάλλοντας έντονα ότι είχε μολυνθεί από αυτούς.
Η πραγματικότητα για τον αεροσυνοδό είναι ότι δεν βρισκόταν στην ίδια πτήση με τους τρεις Βρετανούς που νόσησαν και ότι η ασθένειά του δεν είχε σχέση με τον ιό της γρίπης Η1Ν1.
Επομένως οι ειδήσεις γι’ αυτόν περιείχαν σοβαρές ανακρίβειες.
Η Επιτροπή σημείωσε ακόμη ότι τα ΜΜΕ γενικώς, όταν παρουσιάστηκαν τα πρώτα ύποπτα περιστατικά στην Κύπρο, στο τέλος Μαίου, 2009 και προτού υπάρξει επιβεβαίωση κρουσμάτων, έγραψαν ότι η γρίπη ήρθε και στην Κύπρο. Αεξαρτήτως του γεγονότος ότι αργότερα παρουσιάστηκαν κρούσματα της γρίπης, τα πρώτα δημοσιεύματα ήταν ανακριβή, γιατί εκ των υστέρων διαπιστώθηκε ότι οι εξετάσεις στα ύποπτα περιστατικά ήταν αρνητικές.
Η Επιτροπή δράττεται της ευκαιρίας να επισημάνει την υποχρέωση των ΜΜΕ να ελέγχουν διεξοδικά την ακρίβεια των ειδήσεών τους και να επιδεικνύουν σεβασμό, τόσο για την ιδιωτική ζωή και τα προσωπικά δεδομένα όσο και για την ακρίβεια των πληροφοριών και να αποφεύγουν εικασίες, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θέματα που αφορούν στο Δημόσιο Συμφέρον (που περιλαμβάνει τόσο την ασφάλεια όσο και τη δημόσια υγεία) και είναι δυνατό να προκαλέσουν ανησυχία μεταξύ του κοινού.

______________

ΑΠΟΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΝΤΟΣ ΤΕΩΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΓΛΑΥΚΟΥ ΚΛΗΡΙΔΗ (27/5/2009)

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας αναφέρεται σε ρεπορτάζ ορισμένων τηλεοπτικών σταθμών για την έξοδο από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Καρδιάς του τέως προέδρου της Δημοκρατίας Γλαύκου Κληρίδη, ύστερα από τη διενέργεια αγγειοπλαστικής επέμβασης για διάνοιξη αρτηρίας και εκφράζει την έντονη απαρέσκειά της για τις σκηνές που προβλήθηκαν.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι σκηνές που παρουσίαζαν τον τέως πρόεδρο της Δημοκρατίας με γάζες στα χέρια και τα πόδια, δεμένο σε φορείο και σε κατάσταση αδυναμίας ύστερα από την επέμβαση στην οποία είχε υποβληθεί, συνιστούν αδικαιολόγητη και απαράδεκτη παρέμβαση σε ιδιωτικές στιγμές και εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου, τον οποίο και επιτείνουν.
Το γεγονός ότι ο ασθενής είναι εξέχουσα προσωπικότητα δεν δικαιολογεί τέτοια παρέμβαση.
Η Επιτροπή εξετάζει συγκεκριμένα παράπονα εναντίον ΜΜΕ για το θέμα αυτό, αλλά έκρινε ότι ήταν καθήκον της να απευθυνθεί γενικά προς τα ΜΜΕ και τους δημοσιογράφους, για να τους ζητήσει να επιδεικνύουν σεβασμό προς την ιδιωτική ζωή, ιδιαίτερα ατόμων που βρίσκονται σε κατάσταση πόνου και να αποφεύγουν ενέργειες που επιτείνουν τον ανθρώπινο πόνο όλων των εμπλεκομένων, κατά παράβαση ρητών διατάξεων του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

 ______________

ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ ΓΙΑ ΙΣΟΤΙΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2008

Με την ευκαιρία της επίσημης έναρξης της προεκλογικής εκστρατείας και την οριστικοποίηση του προεκλογικού σκηνικού και με αφορμή παράπονα που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας ή έχουν διατυπωθεί δημοσίως, η Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο να αναφερθεί στο θέμα της παρουσίασης των υποψηφίων για την προεδρία της Δημοκρατίας από τα ΜΜΕ.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι με βάση τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και ειδικότερα την πρόνοια περί σεβασμού της αλήθειας και του δικαιώματος του πολίτη για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση, αποτελεί υποχρέωση των ΜΜΕ και των λειτουργών τους να προβάλουν και να παρουσιάσουν στο κοινό τις θέσεις και απόψεις όλων των υποψηφίων για την προεδρία της Δημοκρατίας.

Η Επιτροπή επισημαίνει παράλληλα ότι η υποχρέωση σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων περιλαμβάνει πρωτίστως το σεβασμό της ίσης και χωρίς δυσμενείς διακρίσεις μεταχείρισης των υποψηφίων, τηρουμένου του δημοσιογραφικού δικαιώματος αξιολόγησης.

Τα ΜΜΕ και οι λειτουργοί τους έχουν δικαίωμα να αξιολογούν και εκτιμούν τη δημοσιογραφική αξία και σημασία γεγονότων και καταστάσεων, αλλά στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να παρέχουν, όπως προαναφέρθηκε, αντικειμενική, ολοκληρωμένη, έγκυρη και χωρίς διακρίσεις πληροφόρηση. Η μη δημοσίευση ή μετάδοση ανακριβών, παραπλανητικών ή διαστρεβλωτικών της αλήθειας πληροφοριών ή σχολίων αποτελεί επίσης υποχρέωση των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων.

Ιδιαίτερα, όσον αφορά τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ, όταν υποψήφιοι ή εκπρόσωποί τους φιλοξενούνται σε ενημερωτικές εκπομπές, θα πρέπει να τους παρέχεται ίσος χρόνος παράθεσης των θέσεων και απόψεών τους. Ανάλογη θα πρέπει να είναι η μεταχείριση των υποψηφίων για την προεδρία της Δημοκρατίας όσον αφορά στην προβολή των θέσεων και απόψεών τους από τα έντυπα ΜΜΕ, χωρίς και πάλι να επηρεάζεται το δικαίωμα για δημοσιογραφική αξιολόγηση.

Τέλος, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι , μέσα στα πιο πάνω πλαίσια, τα ΜΜΕ και οι δημοσιογράφοι έχουν δικαίωμα να υποστηρίζουν συγκεκριμένους υποψηφίους ή θέσεις, δεδομένου ότι καθιστούν σαφή τη διάκριση μεταξύ γεγονότος και σχολίου ή εικασίας.
22/1/2008

 ______________

ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας έδωσε Διάσκεψη Τύπου στις 7 Δεκεμβρίου, 2007, στη Δημοσιογραφική Εστία, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης δέκα χρόνων από την καθίδρυση και λειτουργία της. Στη Διάσκεψη ο πρόεδρος της Επιτροπής κ. Ανδρέας Μαυρομμάτης μίλησε για την Επιτροπή και την αποστολή της, με ιδιαίτερη έμφαση στη θεμελιώδη αρχή της αυτορρύθμισης και προέβη σε απολογισμό του έργου της.

Στη Διάσκεψη τιμήθηκε ο πρόεδρος της Ενωσης Συντακτών Κύπρου κ. Ανδρέας Καννάουρος για τη συμβολή του στην καθίδρυση της Επιτροπής και τη συμμετοχή του για δέκα έτη στις συνεδρίες της. Το κείμενο που διάβασε ο κ. Μαυρομμάτης ακολουθεί:

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ

Φέτος συμπληρώθηκαν 10 χρόνια από τη σύσταση και λειτουργία της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας από τους ιδρυτικούς φορείς, την Ενωση Συντακτών Κύπρου, το Σύνδεσμο Εκδοτών και τους ιδιοκτήτες των ιδιωτικών ηλεκτρονικών ΜΜΕ και το ΡΙΚ.
Η Επιτροπή αποτελείται από 13 μέλη, από τα οποία τα τέσσερα είναι κοινής αποδοχής, προερχόμενα από το ευρύτερο κοινό, ενώ τα άλλα εννιά ορίζονται ανά τρία από τους φορείς. Εργο της είναι η εφαρμογή του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, τον οποίο ενέκριναν οι ιδρυτικοί φορείς,
Παρά το γεγονός ότι τα εννιά από τα μέλη της Επιτροπής ορίζονται από τους φορείς, δεν εκπροσωπούν αυτούς που τους ορίζουν, ούτε και το μέσο από το οποίο προέρχονται, αλλά ενεργούν και αποφασίζουν ως άτομα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα μέλη της Επιτροπής συμμετέχουν ανιδιοτελώς και συνήθως αφιερώνουν χρόνο από τις άλλες ασχολίες τους
  για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.
Αποστολή της Επιτροπής είναι από τη μια η προάσπιση της Ελευθερίας της Εκφρασης, της δημοσιογραφικής ελευθερίας και ανεξαρτησίας και από την άλλη η παροχή προστασίας προς τους πολίτες από ενδεχόμενη αντιδεοντολογική συμπεριφορά των ΜΜΕ και των λειτουργών τους στις περιπτώσεις που σαφώς καθορίζονται από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Οι πρόνοιες του Κώδικα που αφορούν στον τρόπο άσκησης του δημοσιογραφικού λειτουργήματος καθορίζουν το δικαίωμα απόκτησης πληροφοριών και τις υποχρεώσεις των λειτουργών των ΜΜΕ για προάσπιση της ελευθερίας της έκφρασης και την υποχρέωση ολοκληρωμένη ενημέρωση, ακρίβεια και αντικειμενικότητα.
Περιπτώσεις που αναφέρονται στη συμπεριφορά των λειτουργών των ΜΜΕ και ρητά ρυθμίζονται από τον Κώδικα είναι η ακρίβεια των πληροφοριών, η αναζήτηση πληροφοριών από νοσοκομεία, σε περιπτώσεις πένθους και θλίψης, η λήψη πληροφοριών από άλλα ΜΜΕ σε σχέση με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησία, η δωροδοκία και δωροληψία και η μη εκμετάλλευση πληροφοριών για απόκτηση οικονομικού οφέλους.
Πρόνοιες που αποσκοπούν στην προστασία των πολιτών και τον δικαιωμάτων τους αναφέρονται στο δικαίωμα απάντησης, στο σεβασμό της ιδιωτικής ζωής, στο τεκμήριο της αθωότητας, στην προστασία των θυμάτων σεξουαλικών εγκλημάτων και των παιδιών και στις δυσμενείς διακρίσεις με βάση τα φυλετικά, θρησκευτικά ηλικιακά και οποιαδήποτε άλλα προσωπικά χαρακτηριστικά.
Ο Κώδικας κατοχυρώνει, τέλος, το δημοσιογραφικό απόρρητο και καθορίζει σε ποιες περιπτώσεις δικαιολογείται απόκλιση από τις πρόνοιες του προς το δημόσιο συμφέρον.

Η ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ

Θεμελιώδης αρχή λειτουργίας της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας είναι η αυτορρύθμιση, η οποία αποκλείει την ποινικοποίηση της δημοσιογραφίας. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή δεν επιβάλλει οποιαδήποτε ποινή υπό μορφή προστίμου ή αποκλεισμού δημοσιογράφων, αλλά διαπιστώνει την παράβαση προνοιών του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Η μόνη υποχρέωση των ΜΜΕ και των δημοσιογράφων είναι να δημοσιεύουν τις αποφάσεις της Επιτροπής και να συνεργάζονται μαζί της κατά τη διαδικασία διερεύνησης των παραπόνων.
Το σύστημα της αυτορρύθμισης ακολουθείται σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες και όχι μόνο εκείνες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η αποτελεσματικότητα του συστήματος καταδεικνύεται από την επιτυχία του σε χώρες με μακρά παράδοση στην αυτορρύθμιση, όπως η Βρετανία και οι Σκανδιναβικές χώρες. Ενδεικτικό αυτού είναι και το γεγονός ότι έγκυροι δημοσιογραφικοί οργανισμοί όχι μόνο αποδέχονται το σύστημα των Συμβουλίων Τύπου, που είναι ο γενικός όρος
  ονομασίας των σωμάτων αυτορρύθμισης, αλλά διαθέτουν εσωτερικό τμήμα εφαρμογής, είτε του ισχύοντος Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, είτε εσωτερικού Κώδικα. Στους οργανισμούς αυτούς, όταν διαπιστωθεί ότι παρά τον προληπτικό έλεγχο, υπήρξε παραβίαση προνοιών του Κώδικα, γίνεται επανόρθωση και απολογία.
Ο ρόλος της αυτορρύθμισης αναγνωρίζεται και από το νομοθέτη, που έχει καθορίσει ότι η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου προχωρεί σε έγκυρη εξέταση και έκδοση απόφασης για παραβιάσεις προνοιών «του κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας όπως αυτός καθορίζεται σε Κανονισμούς έπειτα από σχετική αίτηση της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας».
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης Κύπρου έχει δικαίωμα υποβολής διοικητικού προστίμου, το οποίο είναι εισπρακτέο με καταναγκαστικά μέτρα, γεγονός που συνιστά ποινικοποίηση της δημοσιογραφίας.
Η Επιτροπή βρίσκεται σε διάλογο με την Αρχή Ραδιοτηλεόρασης, αλλά είναι ριζικά αντίθετη με την ποινικοποίηση της δημοσιογραφίας, γιατί πιστεύει ότι η επιβολή ποινών είναι δυνατό να παραβιάσει το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης, η οποία όχι μόνο προστατεύεται από διεθνείς συμβάσεις, που θεωρούνται νόμοι αυξημένης τυπικής ισχύος, αλλά και να οδηγήσει στη φίμωση των ΜΜΕ.
Για το λόγο αυτό τονίζει την ανάγκη όπως τα ΜΜΕ γενικά και όχι μόνο τα ηλεκτρονικά, στα οποία αφορούν οι νομοθετικές ρυθμίσεις, έχουν υποχρέωση να υποστηρίξουν και να συμβάλουν στην προαγωγή του συστήματος αυτορρύθμισης.
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος στήριξης του συστήματος της αυτορρύθμισης είναι η πρόθυμη συνεργασία των ΜΜΕ και των λειτουργών τους με την Επιτροπή.
Η εναλλακτική επιλογή είναι η ρύθμιση της συμπεριφοράς τους νομοθετικά.

 Δικαίωμα υποβολής παραπόνου στην Επιτροπή έχει οποιοσδήποτε πολίτης, ομάδα πολιτών ή οργάνωση, όχι μόνο σε περιπτώσεις που θίγονται άμεσα, αλλά και όταν πιστεύουν ότι ο χειρισμός ειδήσεων που αναφέρεται σε άλλα άτομα, συνιστά παραβίαση προνοιών του Κώδικα. Η Επιτροπή έχει δικαίωμα αυτεπάγγελτης εξέτασης περιπτώσεων τις οποίες, ως εκ της φύσης τους, θεωρεί εξαιρετικά σοβαρές.
Η Επιτροπή εξετάζει, ύστερα από παράπονο ή αυτεπάγγελτα, 20 ΜΕ 30 υποθέσεις το χρόνο. Ο μέγιστος αριθμός υποθέσεων που εξέτασε κατ’ έτος μέχρι τώρα ήταν 41 και αυτό έγινε το 2005, λόγω ενδεχομένως της αυξημένης ευαισθητοποίησης του κοινού μετά το πανευρωπαϊκό συνέδριο Συμβουλίων Τύπου που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο και κάποιων εξαιρετικών γεγονότων, όπως το τραγικό αεροπορικό δυστύχημα της «Ηλιος», η κακομεταχείριση δημοσιογράφων από αστυνομικούς κατά την απεργία των οδηγών φορτηγών και η αμφισβήτηση του δικαιώματος τηλεοπτικών σταθμών να λαμβάνουν σκηνές, για σκοπούς δελτίου ειδήσεων, από ποδοσφαιρικές συναντήσεις.
Τα πιο συχνά και σοβαρά παράπονα αφορούσαν σε αποκάλυψη της ταυτότητας θυμάτων σεξουαλικών εγκλημάτων ή στο γενικότερο χειρισμό αυτών των θεμάτων, στην παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας υπόπτων, σε δυσμενείς διακρίσεις, κυρίως σε βάρος αλλοδαπών, στο χειρισμό ειδήσεων που αναφέρονται σε ανηλίκους και στην αποκάλυψη της ταυτότητας των θυμάτων οδικών δυστυχημάτων, προτού ενημερωθούν οι εγγύτεροι οικείοι τους.
Η Επιτροπή σημειώνει με ικανοποίηση ότι τα ΜΜΕ και οι λειτουργοί τους έχουν ευαισθητοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό γύρω από τα θέματα αυτά, όπως καταδεικνύεται από το γεγονός ότι έχει μειωθεί ο αριθμός των παραπόνων για παραβίαση των συναφών προνοιών του Κώδικα. Διαπιστώνει επίσης ότι σε μεγάλο βαθμό οι παραβιάσεις των προνοιών του Κώδικα οφείλονται μάλλον σε αμέλεια ή παρεξηγημένες αντιλήψεις.
Ωστόσο πιστεύει ότι υπάρχει ακόμη μεγάλο περιθώριο βελτίωσης, με την ενημέρωση και επιμόρφωση τόσο των δημοσιογράφων όσο και ανωτέρων στελεχών στην ιεραρχία των ΜΜΕ. Για το λόγο αυτό έχει προσπαθήσει επανειλημμένα να διοργανώσει είτε σύντομα επιμορφωτικά σεμινάρια, είτε εργαστηριακές συναντήσεις στους χώρους εργασίας. Δυστυχώς, αν και οι διευθύνσεις πολλών ΜΜΕ έχουν συμφωνήσει και αποδεχθεί την ιδέα, η προσπάθεια προσκρούει στην πρακτική εφαρμογή.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Επιτροπή –αν και η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σύγκριση με τον πρώτο καιρό της λειτουργίας της- είναι η έγκαιρη συνεργασία των ΜΜΕ όταν ζητείται η συνδρομή τους στη διερεύνηση παραπόνων, με τη μορφή υποβολής των θέσεών τους και την προμήθεια μαγνητοσκοπήσεων ή άλλου υλικού που σχετίζεται με υποβαλλόμενα παράπονα.
Ένα άλλο πρόβλημα που σχετίζεται με τη λειτουργία της Επιτροπής, είναι το οικονομικό. Οι φορείς ίδρυσης της Επιτροπής έχουν αναλάβει την υποχρέωση να καλύπτουν τις δαπάνες λειτουργίας της, αλλά οι συνδρομές τους από μερικές εκατοντάδες λίρες είναι ανεπαρκείς. Η Πολιτεία, αναγνωρίζοντας τη σημασία της αποστολής και του έργου της Επιτροπής, έχει παραχωρήσει μια μικρή χορηγία, που μόλις καλύπτει τα ενοίκια, τα λειτουργικά έξοδα και σκελετώδεις γραμματειακές υπηρεσίες. Πιστεύουμε ότι η χορηγία αυτή πρέπει να αυξηθεί, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι τα οικονομικά δεδομένα έχουν μεταβληθεί από τον καιρό της παραχώρησής του.
Στόχος της Επιτροπής, που είναι και η προσδοκία του κοινού, είναι η διερεύνηση των παραπόνων και η έκδοση απόφασης το ταχύτερο δυνατό. Είναι για το λόγο αυτό που η Επιτροπή απευθύνεται και πάλι στα ΜΜΕ και τους λειτουργούς τους για να τους ζητήσει όπως εκπληρώνουν πρόθυμα και χωρίς καθυστέρηση την υποχρέωση τους και πρόθυμη και έγκαιρη συνεργασία, που απορρέει από τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Η Επιτροπή επιδιώκει τη σε όσο το μεγαλύτερο δυνατό βαθμό την ευαισθητοποίηση των ΜΜΕ και των λειτουργών τους για τήρηση των προνοιών του Κώδικα και παράλληλα την ευαισθητοποίηση του κοινού, τόσο για το έργο της Επιτροπής όσο και για τα δικαιώματα των πολιτών έναντι αυθαιρεσιών και παραβιάσεων του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Για το λόγο αυτό έχει αναβαθμίσει την ιστοσελίδα της
www.cmcc.org.cy
Περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες για την Επιτροπή, την αποστολή και το έργο της, τις αποφάσεις και ανακοινώσεις των τελευταίων πέντε ετών και συνδέσμους στην παγκόσμια ιστοσελίδα όλων των Επιτροπών Δεοντολογίας και Συμβουλίων Τύπου και Κυπριακών και Ελληνικών εφημερίδων.

Ο κ. Μαυρομμάτης αναφέρθηκε στην προσωπική του ανάμιξη στη σύσταση της Επιτροπής, λέγοντας ότι όταν πριν από 13 χρόνια του ζήτησε ο Πρόεδρος της Ενωσης Συντακτών Κύπρου κ. Ανδρέας Καννάουρος να συντάξει τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, έργο που κράτησε δύο χρόνια, θεώρησε ότι, παρά το δύσκολο του εγχειρήματος, ότι ήταν καθήκον του να συμβάλει στην προσπάθεια, προκειμένου να προωθηθεί το σύστημα της αυτορρύθμισης και να αποτραπεί το ενδεχόμενο νομοθετικής ρύθμισης της συμπεριφοράς των ΜΜΕ και ποινικοποίησης της δημοσιογραφίας.

Απαντώντας σε ερώτηση για την πιο δύσκολη υπόθεση που εξέτασε η Επιτροπή, ο κ. Μαυρομμάτης είπε ότι κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητές της, αλλά οι πιο δύσκολες είναι αυτές που έχουν πολιτικό χρώμα και εμπεριέχουν το στοιχείο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Από την άποψη αυτή, η πιο δύσκολη ίσως υπόθεση ήταν το παράπονο του δημοσιογράφου Μιχάλη Ιγνατίου εναντίον του επίσης δημοσιογράφου Μακάριου Δρουσιώτη για την έκδοσή του σε βιβλιάριο και ψηφακό δίσκο "Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα", που ήταν μια από τις λίγες περιπτώσεις στις οποίες η Επιτροπή θεώρησε αναγκαίο να ακούσει προφορική μαρτυρία από τους εμπλεκόμενους. (υπόθεση 34/2005

Σε ερώτηση για το βαθμό συνεργασίας των ΜΜΕ στη δημοσίευσης των αποφάσεων της Επιτροπής, ο κ. Μαυρομμάτης απάντησε ότι δεν έχει φθάσει ακόμη στον επιθυμητό βαθμό, αλλά η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με τον πρώτο καιρό λειτουργίας της Επιτροπής και είναι καλύτερη όσον αφορά στα έντυπα ΜΜΕ σε σχέση με τα ηλεκτρονικά.
Εξ άλλου, απαντώντας σε ερώτηση για τη θέση της Επιτροπής στο θέμα της κατάργησης της νομοθεσίας περί λιβάλλου, ο κ. Μαυρομμάτης είπε ότι δεν είναι εντός των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής να κάμει εισηγήσεις επί του θέματος, αλλά είπε ότι προσωπικά πιστεύει πως η νομοθεσία πρέπει να καταργηθεί, γιατί υπάρχει ενδεχόμενο φίμωσης του Τύπου και περιορισμού του δικαιώματος της Ελευθερίας Εκφρασης και γι' αυτό η σύγχρονη τάση είναι η κατάργηση της νομοθεσίας αυτής.

Στο τέλος της Διάσκεψης, η ΕΔΔ τίμησε τον πρόεδρο της ΕΣΚ κ. Ανδρέα Καννάουρο για την άοκνη και πολύτιμη συμβολή του στη σύσταση της Επιτροπής και τη σχεδόν ανελλιπή συμμετοχή του στις συνεδρίες της, στα δέκα χρόνια της λειτουργίας της.

Ο κ. Μαυρομμάτης εξέφρασε θερμές ευχαριστίες της Επιτροπής προς τον κ. Καννάουρο που αποχώρησε από την Επιτροπή και του απένειμε, σε ένδειξη ευχαριστιών και τιμής αναμνηστική πλακέτα, που γράφει:


Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας
προς τον Πρόεδρο της Ενωσης Συντακτών Κύπρου
κ. ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΝΝΑΟΥΡΟ
σε ένδειξη τιμής και ευχαριστιών
για τη συμβολή του στη σύσταση της ΕΔΔ
και τη συμμετοχή του σ’ αυτή για δέκα συνεχή έτη
1997-2007

 

Ο Πρόεδρος της Ενωσης Συντακτών Κύπρου, παραλαμβάνοντας την αναμνηστική πλακέτα, ευχαρίστησε για την τιμή που του έγινε και είπε ότι "αυτό που προσέφερα ήταν το αυτονόητο, ήταν η υποχρέωση μου, ήταν το καθήκον μου, ήταν η αποστολή μου".

Η Ενωση Συντακτών Κύπρου, είπε ο κ. Καννάουρος, αισθάνεται την ανάγκη να ευχαριστήσει τον κ. Μαυρομμάτη για την προσφορά του και παράκληση και επιθυμία της είναι να συνεχίσει ο κ. Μαυρομμάτης να προσφέρει τις υπηρεσίες του.

Ο Πρόεδρος της ΕΣΚ ευχαρίστησε και τα άλλα μέλη της ΕΔΔ, ιδιαίτερα τα τέσσερα μέλη κοινής αποδοχής και το Γραματέα για το έργο τους Καταλήγοντας είπε:.

''Η Επιτροπή έχει μια αξιόλογη προσφορά και πρέπει να εκτιμηθεί αυτή η προσφορά και από τη δημοσιογραφική οικογένεια και από την κοινωνία. Εχουμε ακόμα και ελλείμματα. Σίγουρα. Και εδώ η μαγεία είναι πώς θα μπορέσουμε να ξεπεραστούν αυτά τα ελλείμματα, να προσφέρει ακόμα περισσότερα η ΕΔΔ. Ο κύριος όμως παράγοντας, και το υπογραμμίζω αυτό το πράγμα, είναι η συνειδητοποίηση από τα ίδια τα ΜΜΕ, τους λειτουργούς τους, για την αποστολή αυτού του Σώματος, για την ανάγκη να σεβόμαστε με συνέπεια, με ευλάβεια, τον Κώδικα, τις Αρχές της Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, αυτή την αυτορρύθμιση για να μην έχουμε την ποινικοποίηση και τη νομοθετική επιβολή στην εργασία μας''.

_____________

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΔΔ ΥΠΌ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2008

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, λαμβάνοντας υπόψη παράπονα που κατά καιρούς εκφράζονται από πολιτικά πρόσωπα και άλλους παράγοντες για τα ΜΜΕ και τους λειτουργούς τους, επισημαίνει ότι ο αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ του πολιτικού κόσμου και της δημοσιογραφικής κοινότητας εξυπηρετεί πρώτιστα το έργο και την αποστολή όλων.  Υπό το φως της προεκλογικής εκστρατείας, επίτασης του δημόσιου πολιτικού διαλόγου και ενεργότερης συμβολής των ΜΜΕ στις πολιτικές διεργασίες, αναμένεται ότι τόσο οι πολιτικοί όσο και οι δημοσιογράφοι θα υπηρετήσουν υπεύθυνα την αμοιβαία αυτή σχέση σεβασμού που πρέπει να διέπει την αποστολή και το λειτούργημα τους.

Το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, η ενίσχυση της πολυφωνίας, και η εδραίωση της συμμετοχικής δημοκρατίας είναι υπόθεση όλων.  Υπενθυμίζεται ότι ο σεβασμός στην αλήθεια και το δικαίωμα του πολίτη για αντικειμενική, ολοκληρωμένη και έγκυρη πληροφόρηση αποτελεί υποχρέωση των ΜΜΕ και των λειτουργών τους.  Ταυτόχρονα η πολιτική πολυφωνία αντικατοπτρίζεται και ενισχύεται στον χώρο των ΜΜΕ.  Το δικαίωμα στη διαφορετική δημοσιογραφική κάλυψη (όπως και στη διαφορετική πολιτική άποψη) εκπορεύεται από το αναφαίρετο δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης που πρέπει να διαφυλάσσεται ως κόρη οφθαλμού για όλους. Τα ΜΜΕ, ως δίαυλοι επικοινωνίας, είναι πομποί, δέκτες και ενισχυτές απόψεων που συνθέτουν την πολυφωνία που προέρχεται από την πολιτική ζωή.

Ιδιαίτερα όσον αφορά στο πολιτικό ρεπορτάζ, το εύρος και η διακύμανση θέσεων, σχολιασμού και ερμηνειών γεγονότων, στοιχείων και δηλώσεων είναι ευρύτατο και μπορεί να είναι αντιπαραθετικού έως και συγκρουσιακού χαρακτήρα.  Αυτή είναι αρετή της δημοκρατίας και ιερό προνόμιο της ελεύθερης πολιτικής έκφρασης και ανάλυσης. Οι δημοσιογράφοι και τα ΜΜΕ είναι βασικοί δρώντες και μέσα αυτής της ελεύθερης έκφρασης για δημόσια θέματα, δημόσια πρόσωπα και δημόσιες δραστηριότητες.  Οι πολιτικοί και οι δραστηριότητες τους υπόκεινται στον έλεγχο, τον έπαινο, την κριτική και υποστήριξη μέσα από εκφράσεις συμπάθειας και αντιπάθειας για τα λόγια και τα έργα τους.  Ενώ η προσωπική υπόληψη και ιδιωτική ζωή κάθε δημόσιου προσώπου είναι σεβαστή, ο δημόσιος βίος και η πολιτεία του εμπίπτουν στη σφαίρα του δημόσιου ενδιαφέροντος.

Καταλήγοντας, η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας τονίζει ότι τα ΜΜΕ δεν είναι αγγελιαφόροι μόνο καλών ειδήσεων και επαίνων, πάντοτε όμως η επαγγελματική υπόληψη και αποστολή των λειτουργών τους πρέπει να είναι σεβαστή.  Ιδιαίτερα οι πολιτικοί συντάκτες, σε περίοδο προεκλογικής εκστρατείας, θα υπηρετήσουν καλύτερα τους πολιτικούς θεσμούς και διαδικασίες τηρώντας τους κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας και όχι λειτουργώντας υπό την σκιά αιωρούμενης πολιτικής φοβίας ή εκδίκησης.

------------------

 

Η ΚΥΠΡΟΣ ΦΙΛΟΞΕΝΗΣΕ ΤΟ ΕΚΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΧΩΡΩΝ

 

Η Κύπρος φιλοξένησε το έκτο συνέδριο των ανεξαρτήτων Επιτροπών Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας των χωρών της Ευρώπης, στις 7 και 8 Οκτωβρίου, 2004.

Η απόφαση είχε ληφθεί ομόφωνα στο συνέδριο της Συνεργασίας Ανεξαρτήτων Συμβουλίων Τύπου της Ευρώπης (Alliance of Interdependent Press Councils of Europe-AIPCE), στη Στοκχόλμη στις 11 και 12 Σεπτεμβρίου, το οποίο επικύρωσε προηγούμενη σχετική απόφαση που είχε ληφθεί ένα χρόνο νωρίτερα στη Μάλτα.

Λεπτομέρειες για τις συζητήσεις στο συνέδριο μπορείτε να δείτε κάνοντας κλικ εδώ.

Για να ενημερωθείτε για τις δραστηριότητες των εθνικών Ανεξαρτήτων Επιτροπών Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας (Independent Press Councils-IPC) μπορείτε να επισκεφθείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.media-accountability.org/

___________________

ENATO ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ AIPCE ΣΤΟ ΕΔΙΜΒΟΥΡΓΟ

Το θέμα της κάλυψης των αυτοκτονιών από τα ΜΜΕ ήταν το κύριο αντικείμενο συζήτησης κατά την 9η σύνοδο της Συμμαχίας Ανεξαρτήτων Συμβουλίων Τύπου της Ευρώπης (AIPCE) που πραγματοποιήθηκε φέτος στο Εδιμβούργο (19-22/9/2007) με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από 25 χώρες.
Το γενικό συμπέρασμα, με βάση και αποφάσεις των εθνικών Επιτροπών Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, ήταν ότι τα ΜΜΕ έχουν δικαίωμα κάλυψης ειδήσεων αυτής της φύσης, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι πρόνοιες του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Ιδιαίτερα τονίστηκε ότι πρέπει να αποφεύγονται κυρίως λεπτομέρειες και αναφορές που είναι δυνατό να επιτείνουν τον ανθρώπινο πόνο ή να αποκαλύψουν την ταυτότητα ανηλίκων και προσωπικά δεδομένα τρίτων, καθώς και λεπτομέρειες ως προς τον τρόπο της αυτοχειρίας, προκειμένου να αποφεύγεται η μίμηση.
Εξ άλλου, η σύνοδος επαναβεβαίωσε την πάγια θέση ότι οι παραβιάσεις της δημοσιογραφικής δεοντολογίας πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα από το σύστημα της αυτορρύθμισης μακριά από νομοθετικές ρυθμίσεις και ποινικοποίηση της δημοσιογραφίας.
Τονίστηκε επίσης η σημασία της προστασίας της Ελευθερίας του Τύπου, των πηγών πληροφόρησης και η ελεύθερη πρόσβαση των δημοσιογράφων στις πηγές πληροφόρησης, καθώς και η ανάγκη προστασίας των προσωπικών δεδομένων και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Εξ άλλου, έγινε αναφορά στο οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πλείστες εθνικές επιτροπές Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Το θέμα αφέθηκε να συζητηθεί και λυθεί ξεχωριστά από κάθε Επιτροπή σε εθνικό επίπεδο.
Την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας εκπροσώπησε στο συνέδριο ο αντιπρόεδρός της κ. Πέτρος Ζαχαριάδης, προς τον οποίο πολλοί σύνεδροι επανέλαβαν τις ευχαριστίες τους για την άρτια διοργάνωση της συνόδου του 2004 στη Λευκωσία και τα συγχαρητήριά τους για τη φιλοξενία της οποίας είχαν τύχει.
Ο κ. Ζαχαριάδης κατέθεσε στη σύνοδο την απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την υπόθεση της γυναίκας αστυνομικού, της οποίας η προσωπική ζωή είχε γίνει αντικείμενο ρεπορτάζ από τηλεοπτικό σταθμό.
Το θέμα συζητήθηκε δια μακρών και οι σύνεδροι εξέφρασαν αποτροπιασμό για το ρεπορτάζ και συγχάρηκαν την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για τον τρόπο και την ταχύτητα με την οποία χειρίστηκε το θέμα.
Στη σύνοδο, πέραν των αντιπροσωπειών των χωρών της Ευρώπης, παρέστησαν ως παρατηρητές, ύστερα από πρόσκληση των οργανωτών, με δικαίωμα παρέμβασης στα θέματα που συζητήθηκαν, αντιπροσωπείες από το Περού, τη Μποτσουάνα, τη Σρι Λάνκα, τη Θαϋλάνδη, τη Ζαμβία και το Κοσσυφοπέδιο.
Στο συνέδριο ανακοινώθηκε ο θάνατος του καθηγητή
Jean-Claude που επεσυνέβη στο Παρίσι κατά την τελευταία ημέρα του συνεδρίου. Ο καθηγητής Bertrand υπήρξε πρωτοπόρος στη σύσταση της AIPCE και στη διοργάνωση των ετήσιων συνεδρίων της, στα οποία μετείχε ανελλιπώς. Εθεωρείτο αυθεντία στο θέμα της αυτορρύθμισης της συμπεριφοράς των ΜΜΕ και άφησε πίσω του πλούσιο συγγραφικό έργο στον τομέα αυτό.
Το 10ο συνέδριο της
AIPCE αποφασίστηκε κατ’ αρχήν να γίνει το 2008 στο Βερολίνο.

___________________________________

Ανακοίνωση ονομάτων υπόπτων- Σεξουαλικά εγκλήματα-- Ιδιωτική ζωή

Με αφορμή παράπονα που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για παραβίαση του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας από ηλεκτρονικά και έντυπα μέσα ενημέρωσης, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει στα ΜΜΕ και τους λειτουργούς τους τις αρχές και τους κανόνες που διέπουν το χειρισμό συγκεκριμένων θεμάτων.

1. Αποκάλυψη ονομάτων υπόπτων

Η Επιτροπή σημειώνει με λύπη ότι, παρά τις επανειλημμένες συστάσεις της, έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο της διαπόμπευσης υπόπτων με τη δημοσίευση φωτογραφιών ή μετάδοση εικόνων από τη σύλληψη ή μεταφορά τους στο δικαστήριο και της αποκάλυψης ονομάτων ή της «φωτογράφησης» της ταυτότητας ατόμων που συλλαμβάνονται με την υποψία της διάπραξης αδικήματος, ή, ακόμη χειρότερο, δημιουργούν σε διάφορες περιπτώσεις την εντύπωση ενοχής των ατόμων που τελούν υπό σύλληψη.
Το γεγονός ότι οι ειδήσεις στηρίζονται σε πληροφόρηση από μέλη της Αστυνομικής Δύναμης, οποιοδήποτε αξίωμα και αν κατέχουν, δεν απαλλάσσει τα ΜΜΕ από την υποχρέωση να σέβονται το τεκμήριο της αθωότητας.
Επί του προκειμένου, η Επιτροπή επιθυμεί να παραθέσει τη σχετική πρόνοια του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας:
«Οι λειτουργοί σέβονται πλήρως την αρχή ότι ο ύποπτος ή κατηγορούμενος για διάπραξη αδικήματος είναι αθώος μέχρις αποδείξεις, σύμφωνα με το νόμο, του αντιθέτου και συνεπώς αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν ο,τιδήποτε το οποίο να οδηγεί σε συμπεράσματα ως προς την ενοχή ή αθωότητα του υπόπτου ή/και κατηγορουμένου, ή τείνει να τον διασύρει ή διαπομπεύσει».
Επί πλέον, η Επιτροπή τονίζει ότι σε περιπτώσεις υπόπτων που συλλαμβάνονται και απολύονται χωρίς να τους προσαφθούν κατηγορίες ή αθωώνονται, θα πρέπει να δίνεται σχετική δημοσιότητα.
Η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει ότι οι κανόνες δημοσιογραφικής δεοντολογίας έχουν πλήρη εφαρμογή και στην περίπτωση αλλοδαπών.

2. Σεξουαλικά Εγκλήματα

Τα ΜΜΕ και οι λειτουργοί τους οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά και να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή ευαισθησία σε περιπτώσεις σεξουαλικών εγκλημάτων.
Δυστυχώς υπήρξαν περιπτώσεις, ιδιαίτερα κάποιες που αφορούν σε αλλοδαπούς, κατά τις οποίες ΜΜΕ είτε αποκάλυψαν το όνομα του θύματος ή «φωτογράφησαν» την ταυτότητά του χωρίς τη γνώση και συγκατάθεση του. Στις περιπτώσεις σεξουαλικών εγκλημάτων, ο Κώδικας Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας απαγορεύει απόλυτα την άμεση ή έμμεση αποκάλυψη της ταυτότητας θυμάτων βιασμού ή άλλων σεξουαλικών εγκλημάτων, εκτός αν τα ίδια τα θύματα το επιθυμούν για να αγωνιστούν επώνυμα εναντίον των θυτών.
Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις παιδιών, ουδέποτε και κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις αποκαλύπτεται η ταυτότητά τους όταν είναι κάτω των 16 ετών, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για παραπονούμενο, μάρτυρα ή κατηγορούμενο.
Ουδέποτε γίνεται έμμεση ή άμεση αναφορά σε συγγένεια ή άλλη σχέση του κατηγορουμένου και του παιδιού.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις περιπτώσεις σεξουαλικών εγκλημάτων σε βάρος παιδιών από συγγενείς. Ο όρος «αιμομιξία» δεν χρησιμοποιείται και η κατηγορία περιγράφεται ως «σοβαρό αδίκημα σε βάρος παιδιών» ή με άλλη κατάλληλη παρόμοια περιγραφή.

3. Ιδιωτική ζωή

Η ιδιωτική ζωή τυγχάνει απόλυτου σεβασμού από τα ΜΜΕ, ανεξάρτητα από τη θέση, το αξίωμα ή το λειτούργημα οποιουδήποτε ατόμου.
Παρεμβάσεις στην ιδιωτική ζωή και αποκάλυψη δραστηριοτήτων που ανάγονται σ’ αυτήν είναι ανεπίτρεπτες, χωρίς τη συγκατάθεση του ενδιαφερομένου.
Στον κανόνα αυτό περιλαμβάνεται η λήψη φωτογραφιών προσώπων σε ιδιωτική περιουσία και πληροφοριών με μηχανισμούς υποκλοπής.
Στις περιπτώσεις αυτές, όπως και στην περίπτωση υπόπτων (ιδιαίτερα στην περίπτωση καταζητούμενων ατόμων), η δημοσιοποίηση των πληροφοριών μπορεί μόνο να δικαιολογηθεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις και αποκλειστικά προς το δημόσιο συμφέρον.

Η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας καλεί τα ΜΜΕ και τους λειτουργούς τους να επιδεικνύουν σεβασμό προς τους κανόνες δημοσιογραφικής δεοντολογίας, χάριν του συμφέροντος τόσο των ιδίων όσο και του κοινού.

 

__________________________

 

ΜΜΕ και ναρκωτικά

Ο ρόλος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης είναι αδιαμφισβήτητα μεγάλος και σημαντικός στη διαμόρφωση της στάσης της κοινής γνώμης γενικά και ειδικά απέναντι στο πρόβλημα της χρήσης ουσιών εξάρτησης.

Ο τρόπος της παρουσίασης ειδήσεων, ρεπορτάζ ή άρθρων γύρω από το θέμα, ή χρησιμοποίηση τυποποιημένων φράσεων, η δημοσίευση φωτογραφικού υλικού που πιθανόν να προκαλεί φόβο ή ανασφάλεια ή να μην δίνει περιγραφή της πραγματικής εικόνας του προβλήματος που παρουσιάζεται, πιθανόν να έχουν αρνητικές επιπτώσεις και αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που προωθεί η πολιτική της πρόληψης.

Η σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση των δημοσιογράφων πάνω στο θέμα των εξαρτήσεων υποβοηθά στην προώθηση των βασικών αρχών της φιλοσοφίας της πρόληψης.

Τα ΜΜΕ απευθύνονται σε μια ομάδα γενικού πληθυσμού, η οποία μπορεί να έχει διαφορετικές ανάγκες σε σχέση με την πρόληψη. Έτσι τα μηνύματα που δίνουν γίνονται αποδεκτά από όλους με διαφορετική επίδραση της πληροφόρησης πάνω στα διάφορα άτομα.

Είναι γι’ αυτό που δεν μπορεί να υπάρξει συνταγή παρουσίασης των πληροφοριών από τα ΜΜΕ, αλλά βασικές αρχές που πρέπει να έχουν υπόψη τους.

Βασικές Αρχές

1. Δεν παρουσιάζεται ο τρόπος παραγωγής και κατασκευής των ναρκωτικών ουσιών, γιατί δυνατό να χρησιμοποιηθούν ως παρόρμηση ή οδηγίες χρήσης προς άτομα που ρέπουν προς τη χρήση ναρκωτικών ή θέλουν να πειραματισθούν.
2. Δεν περιγράφεται και δεν παρουσιάζεται κανένας τρόπος λήψης ουσιών εξάρτησης ή όργανα παρασκευής ή χρήσης ναρκωτικών ουσιών.
3. Δεν αναφέρονται όλες οι ουσίες ως ΛΕΥΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ, διότι δεν είναι όλες λευκές και δεν οδηγούν όλες στο θάνατο.
4. Αποφεύγεται η ηρωοποίηση ατόμων που έχουν συλληφθεί για παραγωγή ή χρήση ναρκωτικών.
5. Αποφεύγεται η χρήση αργκό ή όρων που χρησιμοποιούν άτομα που διακονούν ναρκωτικά ή έχουν εθισθεί στη χρήση τους.

_________________________